| Analfabetyzm na świecie kliknij, aby powiększyć (fot.: forum.gram.pl) |
Dziwnym wydaje się dobór tematu. Nie na sam fakt analfabetyzmu chciałbym jednak zwrócić uwagę, ale na coś innego. O to za chwilę, najpierw jednak zobaczmy, co Sobór Watykański II mówi o analfabetyzmie.
Konstytucja Duszpasterska o Kościele w Świecie Współczesnym Gaudium et Spes, już na samym początku, opisując sytuację człowieka w świecie dzisiejszym zauważa ogromny rozdźwięk: Ród ludzki nigdy jeszcze nie obfitował w tak wielkie bogactwa,
możliwości i potęgę gospodarczą, a jednak wciąż ogromna część
mieszkańców świata cierpi głód i nędzę i niezliczona jest
ilość analfabetów. Nigdy ludzie nie mieli tak wyczulonego jak
dziś poczucia wolności, a tymczasem powstają nowe rodzaje
niewoli społecznej i psychicznej (GS 4). Sobór zauważa, że nie można zachłysnąć się dzisiaj jedynie dobrobytem w którym żyjemy, który obserwujemy, ale winniśmy dostrzegać, że nasi braci chrześcijanie żyją na całym świecie, również tam, gdzie jest ogromne ubóstwo i wspomniany analfabetyzm, który niejako staje się również symbolem tego ubóstwa.
Dlatego też, w dalszej części swego dokumentu, ukazując pilniejsze zadania chrześcijan w dziedzinie kultury, Ojcowie Soborowi zauważają: obowiązkiem odpowiadającym jak najbardziej myśli
naszej epoki, zwłaszcza obowiązkiem chrześcijan, jest gorliwe
zabieganie o to, by tak w dziedzinie gospodarczej, jak i
politycznej, tak na arenie narodowej, jak i międzynarodowej
wydawano podstawowe orzeczenia, dzięki którym prawo wszystkich
do kultury osobistej i społecznej, odpowiadającej godności
osoby, bez różnicy rasy, płci, narodowości, religii czy
stanowiska społecznego, znajdowałoby wszędzie uznanie i
realizację. Dlatego wszystkim należy zapewnić wystarczający
zasób dóbr kulturalnych, zwłaszcza tych, które zapewniają
kulturę tzw. podstawową, żeby dla tylu ludzi analfabetyzm i
brak możności odpowiedzialnego działania nie stanowił
przeszkody do udziału we współpracy naprawdę ludzkiej dla wspólnego
dobra (GS 60). Sobór zauważa i apeluje, że właśnie analfabeci oraz najubożsi, są pozbawieni odpowiedzialnej aktywności w społeczeństwie. Można zapytać: co to ma do mnie? Przecież to raczej dotyczy rządzących, wielkich tego świata, a nie nas. Sobór odpowiada: Ponadto należy usilnie pracować nad tym, by wszyscy uświadomili
sobie tak prawo do kultury, jak i obowiązek pracy nad sobą i
pomagania w tym innym. Istnieją bowiem niekiedy warunki życia i
pracy, które dążeniom kulturalnym ludzi stoją na przeszkodzie
i niweczą w nich zapał do kultury (GS 60). Uświadomić sobie obowiązek pracy nad sobą. To już może każdy z nas. Kultura umie się sama rozprzestrzeniać, jeśli jest pielęgnowana. Ty, który może mieszkasz daleko od analfabetyzmu i prawdziwej biedy, umiej dostrzec to wszystko, co masz, umiej to doceniać, umiej za to dziękować i umiej się tym dzielić. A jeśli dojdziesz do momentu, w którym ty będziesz mógł o innym, pamiętaj szczególnie o tych właśnie, którym brakuje kultury, wykształcenia z powodu braku środków, a nie z powodu ich lenistwa. Taki moment przychodzi choćby wtedy, gdy stajemy do wyborów. Czy ci, których mam zamiar wybrać, umieliby zatroszczyć się o tych najmniejszych? Dziś to, co na pewno mogę, to modlitwa za tych, którym potrzebna pomoc i za tych, którzy mogą im pomóc.