piątek, 29 marca 2013

Katechizm o... biskupie

(fot.: www.parafia-jozef.rzeszow.opoka.org.pl)
Z racji wyboru nowego Papieża, Franciszka, który jest Biskupem Rzymu, co mocno zaakcentował sam Ojciec Święty, ukazując się tuż po jego wyborze w loggi centralnej Bazyliki Świętego Piotra, warto sobie przypomnieć i uświadomić kim jest biskup, i jakie zadanie przed nim stawia Kościół.

Już od początku Katechizm przypomina, poruszając temat wyznania wiary, że to wszystko, co staje się podstawą naszej wiary, objawione nam w Piśmie Świętym i Tradycji, zostało przekazane Kościołowi. Wiemy bardzo dobrze i sami jesteśmy świadkami tego, jak często ludzie mogą wykorzystywać Pismo Święte do własnych celów, odpowiednio dobierając i tłumacząc sobie dane fragmenty Biblii. Dlatego tak ważny jest wspominany przez Katechizm fakt, że zadanie autentycznej interpretacji słowa Bożego, spisanego czy przekazanego przez Tradycję, powierzone zostało samemu tylko żywemu Urzędowi Nauczycielskiemu Kościoła, który autorytatywnie działa w imieniu Jezusa Chrystusa (KKK 85). To ważne, by nie doprowadzić do przekłamań w nauczaniu Ewangelii, by nie dostosowywać jej do interesu jakiejś osoby lub grupy. 

Ale co to jest ów Urząd Nauczycielski Kościoła? Tłumaczy dalej Katechizm: to znaczy biskupom w komunii z następcą Piotra, Biskupem Rzymu (tamże). Nawet pojedynczy biskup nie jest w stanie samemu sobie "coś zmienić" w nauczaniu Kościoła. Jego łączność z biskupami i papieżem w nauczaniu jest miernikiem jego bycia prawdziwym uczniem Chrystusa. To jest zatem główne zadanie biskupa: stać na straży prawdziwej wiary, przekazywać i głosić prawdziwą Ewangelię: to co naprawdę chce powiedzieć nam Chrystus, a nie to, co chce nam od siebie powiedzieć biskup.

piątek, 1 marca 2013

Sobór o... Akademiach katolickich

Papieski Wydział Teologiczny we Wrocławiu
(fot.: http://wroclaw.gosc.pl)
Czy konieczne jest powoływanie w różnych diecezjach akademii, uczelni bądź wydziałów teologicznych? Czy nie można ich włączyć do któregoś z już istniejących uniwersytetów w poszczególnych miastach? Po co zakładać nowe, często jedynie jedno wydziałowe uczelnie, w których "rządzą" w większości księża?

Na to pytanie możemy znaleźć odpowiedź np. w soborowym Dekrecie o pasterskich zadaniach biskupów w Kościele (Christus Dominus). W punkcie 13. niniejszego dekretu mowa jest o obowiązkach biskupa diecezjalnego odnośnie nauki chrześcijańskiej. Naukę chrześcijańską winni podawać w sposób przystosowany do potrzeb chwili, by odpowiadała na trudności i zagadnienia, które przede wszystkim dręczą i niepokoją ludzkość. Niech też tej nauki strzegą, przyuczając wiernych do jej obrony i rozwoju. W jej podawaniu mają dawać dowody macierzyńskiej troski Kościoła względem wszystkich ludzi, zarówno wierzących jak i niewierzących, a szczególną troską niech otaczają ubogich i słabych, do których posłał ich Bóg z opowiadaniem Ewangelii (DB 13). Tekst ten nakłada na biskupa nie tylko obowiązek samego głoszenia nauki chrześcijańskiej, powiedzielibyśmy, upraszczając, nie tylko rolę kaznodziejską, ale również zadbanie o jej dogłębniejsze przekazywanie swoim wiernym tak, aby i oni stali się prawdziwymi znawcami i obrońcami prawd wiary. Biskup ma obowiązek zadbać o to, aby dać możliwość swym diecezjanom głębszego poznania i studium prawd wiary. 

Ponieważ do Kościoła należy nawiązywanie dialogu ze społecznością ludzką, w której żyje, ciąży przede wszystkim na biskupach obowiązek zbliżania się do ludzi, szukania ich i podtrzymywania rozmowy z nimi. By w tych zbawiennych rozmowach zawsze prawda szła w parze z dobrocią, a zrozumienie z miłością, musi je cechować jasność wyrażania się łącznie z pokorą i delikatnością, a nadto należyta roztropność, połączona jednak z zaufaniem, które zaskarbiając przyjaźń wytwarza więź duchową (DB 13).  Dokument, jak widać wylicza również cechy, którymi winno się charakteryzować nauczanie biskupa: mają one charakter rozmowy, jasność wyrażania się, pokora, delikatność, roztropność i zaufanie. Łatwo zatem ocenić, że tego typu charakterystyka nie mieści się jedynie w samym kaznodziejstwie, czy też katechezie. Nie byłoby również możliwa tego typu charakterystyka, gdyby takim nauczaniem miał się zając sam biskup. Dlatego dekret, wymieniając kaznodziejstwo i katechezę na pierwszym miejscu, każe sięgać biskupom do różnych dostępnych dziś form: Dla upowszechnienia nauki chrześcijańskiej niech się starają posłużyć różnymi dostępnymi w dzisiejszych czasach środkami, przede wszystkim oczywiście kaznodziejstwem i nauczaniem katechizmu, które zawsze przecież wysuwają się na czoło, lecz też wykładem nauki w szkołach, akademiach, konferencjach i wszelkiego rodzaju zebraniach, a niemniej również upowszechnianiem przez publiczne deklaracje, czynione z okazji pewnych wydarzeń, nadto przy pomocy prasy oraz środków społecznego przekazywania myśli, którymi bezsprzecznie należy się posługiwać w głoszeniu Ewangelii Chrystusowej (DB 13).

Intencje Apostolstwa Modlitwy - Marzec 2013


Ogólna:

Aby wzrastało poszanowanie przyrody, ze świadomością, że całe stworzenie jest dziełem Boga, powierzonym ludzkiej odpowiedzialności.


Misyjna:

Aby biskupi, prezbiterzy i diakoni byli niestrudzonymi głosicielami Ewangelii aż po krańce ziemi.


piątek, 22 lutego 2013

Katechizm o... ateizmie

Katechizm mówi o ateizmie w świetle pierwszego przykazania Bożego. Nie ukazuje on wprost definicji ateizmu, zwracając uwagę na zróżnicowane zjawiska, które nazywa się mianem ateizmu. Często spotykaną postacią ateizmu jest materializm praktyczny, który ogranicza potrzeby i ambicje człowieka do przestrzeni i czasu. Humanizm ateistyczny błędnie uważa, że człowiek jest sam sobie celem, sam jedynym sprawcą i demiurgiem swojej własnej historii. Inna postać współczesnego ateizmu oczekuje wyzwolenia człowieka na drodze wyzwolenia gospodarczego i społecznego, któremu - jak twierdzi - religia z natury swej stoi na przeszkodzie, gdyż budząc nadzieję człowieka na przyszłe, złudne życie, odstręcza go od budowy państwa ziemskiego (KKK 2124).

Wcześniej Katechizm, cytując konstytucję Soboru Watykańskiego II zauważa, że przyczyną takiej postawy wśród ludzi jest nie tyle samo przekonanie, że Boga nie ma, że Bóg nie istnieje. Wielu współczesnych nam ludzi nie dostrzega. . . wewnętrznej i żywotnej łączności z Bogiem albo ją wyraźnie odrzuca, tak że ateizm należy zaliczyć do najpoważniejszych spraw doby obecnej (KKK 2123). Trudno dzisiaj mówić, szczególnie w naszym regionie europejskim o tych, którzy nie słyszeliby o Bogu. Dzisiejsi, tzw. ateiści, którzy wprost walczą z Kościołem, jeszcze wyraźniej demonstrują, że nie chodzi w większości przypadków o twierdzenia, że Boga nie ma, ile raczej o osobiste odrzucenie Boga, lub twierdzenie, że Boga nie potrzebują. 

Dlatego też, jak stwierdza dalej Katechizm, ateizm, odrzucając lub negując istnienie Boga, jest grzechem przeciw cnocie religijności (KKK 2125). Katechizm zdaje się podkreślać, że współcześni ateiści to w większości ludzie, którzy w pewnym momencie odwrócili się od Boga i Kościoła. Dlatego można zapytać o przyczynę powstania tej "nowej grupy" ateistów. W powstawaniu i rozpowszechnianiu się ateizmu niemały udział mogą mieć wierzący, o ile skutkiem zaniedbań w wychowaniu religijnym albo fałszywego przedstawiania nauki wiary, albo też braków w ich własnym życiu religijnym, moralnym i społecznym, powiedzieć o nich trzeba, że raczej przesłaniają, aniżeli pokazują prawdziwe oblicze Boga i religii (KKK 2125). Ostre słowa jak dla nas wierzących, ale przecież bardzo smutne i prawdziwe. Wiara w Boga w początkach chrześcijaństwa i przez całe wieki trwania Kościoła, rozprzestrzeniała się przede wszystkim przez świadectwo wierzących, świadectwo tych, którzy nazywali się uczniami Chrystusa - chrześcijanami. Kto widział ich postępowanie, ich wytrwałość i ich modlitwę, nie wątpił, że ich Bóg nie tylko istnieje, ale żyje i wciąż działa pośród swego ludu. Stwierdzenie Katechizmu stawia nas wobec pytania: czy moja wiara i moje życie jest świadectwem, że Bóg istnieje? Może gorszę się i potępiam ateistów i walczących z Kościołem, ale czy może nie jest tak, że niejednokrotnie to ja właśnie wkładam argumenty w usta i ręce przeciwników Kościoła i niewierzących? Czy może to właśnie ja nie jestem tym, który czasami zamiast pociągać przykładem swojego życia, jestem tym, który odpycha od Jezusa? Bo kto chciałby wierzyć w takiego boga, którego uczeń zachowuje się tak a nie inaczej, i to jeszcze używając imienia swego boga na ustach. 

22 lutego - Katedry Świętego Piotra

Ołtarz Katedry św. Piotra
w Bazylice Watykańskiej
(fot.: www.skarbykosciola.pl)
Obchodzimy dziś święto Katedry Świętego Piotra. Chodzi tutaj o pewną starożytną tradycję (z IV wieku), w której składano dzięki Bogu za misję powierzoną apostołowi Piotrowi i jego następcom.  

Katedra, dosłownie, jest miejscem, na którym zasiada biskup, umieszczonym w kościele-matce diecezji (stąd właśnie kościół ten zwany jest katedralnym). Miejsce to (szczególnie wyróżnione krzesło, tron) jest symbolem autorytetu biskupa i jego nauczania, tzn. nauczania ewangelicznego, które on, jako następca Apostołów, jest wezwany do zachowania i przekazywania go wspólnocie chrześcijańskiej. Kiedy biskup obejmuje rządy w Kościele partykularnym, który został mu powierzony, ubrany w mitrę i trzymając pastorał, zajmuje miejsce właśnie na katedrze. Z tego miejsca będzie prowadził wiernych, jako nauczyciel i pasterz, w ziemskiej wędrówce w wierze, nadziei i miłości.  

Katedra Biskupa Rzymu podkreśla misję nauczyciela i pasterza, powierzoną przez Chrystusa Piotrowi i jego następcom, co stanowi podstawę widzialnej jedności Kościoła. Katedra Biskupa Rzymu staje się więc znakiem jego misji przewodzenia całemu Ludowi Bożemu. 

Dzisiejsze święto zachęca nas do ożywienia życia osobistego i wspólnotowego wiarą założoną na świadectwie Piotra i innych Apostołów. Naśladując ich przykład, również i my możemy stać się świadkami Chrystusa w Kościele i w świecie. 


czwartek, 21 lutego 2013

21 lutego - św. Piotra Damianiego, biskupa i doktora Kościoła

św. Piotr Damiani
(fot.: pustyniakarmelu.blogspot.com)
Piotr urodził się w Rawennie w 1007 roku. Pozostawszy sierotą jako dziecko, z powodu śmierci ojca, został porzucony przez matkę, zniechęconą swym licznym potomstwem. 

Został wzięty w opiekę przez swojego starszego brata o imieniu Damian, który przywiązał się mocno do młodszego brata, wychował go i posłał na studia: Piotr, stawszy się dorosłym, z wdzięczności dla niego przyjął do swojego imienia imię swego brata i nazywał się odtąd już zawsze Piotr Damiani. 

Po studiach w Rawennie, Faenzy i Padwie i swych wykładach na uniwersytecie w Parmie, wstąpił do klasztoru kamedułów w Fonte Avellana (Marche), który dzięki niemu stał się centrum odnowy zgromadzenia kamedułów. Tutaj spędził praktycznie całość swojego życia, opuszczając klasztor jedynie na prośbę papieży, którzy zlecali mu różne zadania. 

W rzeczywistości bowiem Kościół, rozerwany wewnętrznie z powodu różnych nieporozumień i schizm, potrzebował ludzi uczciwych i dobrze przygotowanych, takich właśnie, jak Piotr Damiani. Był doradcą sześciu papieży, w szczególności współpracował z Hildebrandem, wielkim reformatorem Kościoła, wybranym później na papieża (Grzegorz VII). 

Po licznych wędrówkach po diecezji mediolańskiej, po Francji i Niemczech, otrzymał godność kardynalską i stał się biskupem Ostii. 

Śmierć dotknęła go w 1072 roku w Faenzy, powracającego z ostatniej misji pokojowej. 

W czasie swojego życia święty Piotr Damiani stał się przykładem szczęśliwego połączenia życia pustelniczego z aktywnością duszpasterską. Jako pustelnik stał się wcieleniem radykalizmu ewangelicznego i bezgranicznej miłości do Chrystusa. Jako człowiek Kościoła pracował z dalekowzroczną mądrością, dokonując również trudnych i odważnych wyborów, jeśli było to konieczne.

 

wtorek, 19 lutego 2013

Dlaczego nie każda bioetyka chroni każde życie?

Na pewno sami zorientowaliśmy się nie raz, że pomimo tak bardzo zaawansowanej medycyny i genetyki, pomimo tak obszernej wiedzy lekarzy, biologów i genetyków, sprawy związane z obroną ludzkiego życia, pojęciem istoty i osoby ludzkiej, są różnie określane przez różnych lekarzy, czy profesorów. A wydawać by się mogło, że przecież, przy dzisiejszym stanie wiedzy powinna być praktycznie jednomyślność, wynikająca z faktów, które można doświadczyć i obserwować. Dlaczego zatem bioetyka jest dzielona na bioetykę laicką i bioetykę inspirowaną myślą katolicką?

Czym jest bioetyka laicka? - Jest to bioetyka nie odwołująca się w żaden sposób do kryteriów chrześcijańskiej teologii moralnej, ale opiera się jedynie na przesłankach wywodzących się z licznych prądów współczesnej filozofii. A ponieważ prądy te są liczne i różne, tzn. często różnią w rozumieniu podstawowych pojęć (np. osoby, czy istoty ludzkiej), dlatego też i bioetyka może przybrać przeróżne poglądy. Praktycznie można dziś uznać, za Michele Araminim, profesorem nauk politycznych i teologii moralnej, że bioetyka laicka to bioetyka anglosaska. Odrzuciła ona jednoznacznie jakiekolwiek stanowisko religijne, czy też metafizyczne w kwestiach bioetycznych (to takie bycie przeciwnym z zasady - nie dyskutujemy, nie bierzemy pod uwagę waszych racji - po prostu jesteśmy na nie, bo nie). Celem powszechnie dziś stosowanej bioetyki anglosaskiej stało się znalezienie rozwiązania kompromisowego w oparciu o debatę publiczną w kwestii problemów moralnych, wynikających z zastosowania współczesnych teologii w medycynie (moralnym jest to, co społeczeństwo uzna za moralne, niemoralnym to, co społeczeństwo uzna za takowe). Odrzuca się tutaj zasady moralne przedstawiane w religii, czy metafizyce, uznając je za nieuzasadnione dogmaty. Jednocześnie, o ironio, tworzy się zupełnie nowe normy, które stają się również typowymi, nowymi dogmatami: tak jest, bo tak, albo dlatego, że my tak mówimy.

Bioetyka anglosaska opiera się na metodzie zasad, opracowanych przez dwóch autorów, Beauchampa i Childressa, do których należy jeszcze dodać teorię cnoty według Hugo T. Engelhardta, amerykańskiego bioetyka. A oto zasady tej bioetyki: